ПОЗНАТИ МАКЕДОНСКИ ЛИЧНОСТИ ВО КАНАДА – ДЕЛ II

Алек Петличков ја има истата судби­­­­на како голем број Македонци во светот, особено оние кои имаат потекло од егејскиот дел на Македонија и кои присилно ги напуштиле дедовските прагови во родните места. Тој е жива ле­­генда за Македонците во Торонто. Петличков го формира ансамблот „Македонка” од Торонто, кој е еден од нај­ста­­рите, најдобрите и најпознатите фол­клорни асоцијации во македонското исе­­леништво во светот. 

Селото Буф многу настрадало во Граѓанска војна во Грција, каде, според пишаните документи, во текот на борбените дејствија селото дало повеќе од 250 борци припадници на ДАГ, а своите животи ги положиле околу 120 буфчани, додека 30 борци од селото трајно останале инвалиди. Поради воените дејствија, се смета дека само во Македонија пребегнале 189 семејства со 686 члена, а околу 96 семејства со 140 членови побегнале во источно европските земји. По нормализацијата на ситуацијата, а поради силниот притисок и терор од страна на грчките власти, започнал силен бран на емигрирање во прекуокеанските земји.

Во 1957 година Алек од род­­ната македонска земја се преселил во Торонто, каде што и се оженил со својата избраничка и играорка Мери Џигомано­ва, ро­дена во селото Баница, Леринско, која заедно со своите деца сите овие години е душата на „Македонка”.

Покрај фамилијарните обврски, Алек е жива ле­­генда за Маке­дон­ците во Торонто. Под неговото не­се­бично залагање и работа, преку фол­клорното учи­лиште на „Македонка” поминаа стотини маке­дон­ски младинци, кои го изучија македонскиот мелос и фолк­­лор, а некои од нив се оспособија да бидат ко­рео­графи и водители на играорни групи. Не­говите залагања и денес се темел за работа на повеќе гру­­пи во Канада и во Америка..

Целата негова активност беше забележана од ма­ке­донската еми­гра­ција, така што на годишното изборно членско собрание за мандатниот пе­риод 1987 и 1988 го­дина бил избран за претседател на црквата „Свети Климент Охридски” во Торонто, а, исто така, бил потпретседател и член на Управата.

Ансамблот „Македонка” од Торонто, Ка­на­да, е еден од нај­ста­­рите, најдобрите и најпознатите фол­клорни асоцијации во македонското исе­­леништво во светот. Како фолклорна група е формирана од ентузијасти и вљубеници во ма­­кедонското оро и песна, кои потекнуваат претежно од Беломорска Македонија.

На почетокот по формирањето во 1959 година, ра­­ботел под името „Пелистерско оро”, кога и го започнал своето аматерско дејствување со организирање на концерти. Набргу по формирањето веќе стек­­­нал популарност и углед меѓу Македон­ците на тие простори, така што кон него се приклучиле сѐ по­голем број млади кои со голема љу­бов и жар го учеле, презентирале и негувале бо­гатството на македонската иг­ра и песна. Се чини концертот што оваа играорна група го одржала на 24 април 1966 година, во црковата  „Свети Климент Охридски” од Торонто бил пресуден за нејзината иднина.

Активностите на полето на фолклорот започнале во април 1969 година, кога во про­сто­­риите на црквата „Свети Климент Охридски” се собрале гру­па момчиња и девојчиња од македонско потекло кои биле членови на играорната група „Пелистерско оро” и сите заед­­но, вљубеници во фолк-музиката и орото, ја формирале ма­кедонската фолклорна група „Маке­дон­ка”. Тоа било и првпат спонтано и многу решително во Македонската православна црква „Свети Климент Охридски” во То­ронто да се поттикне идејата за формирање на еден по­голем ансамбл, кој бара работа, истрај­ност, ентузијазам и залагање.

Секако дека големата желба беше преточена во ра­­ѓањето на новата група. Уште на самиот почеток то­гаш­­­ниот потпретседател, а подоцна прет­седател на црк­вата, професор Филип Ангелковски, како искусен музичар и културолог, заедно со кореографот и фолклористот Алек Петличков, а со поддршка на  членовите на Управата на црквата, чиј генерален секретар беше авторот на овие редови, Славе Катин, се поставија темелите на Играорната група „Македонка”.

Од членовите на управата на црквата „Свети Климент Ох­ридски” се прифати предлогот групата да работи ама­терски, а сиот остварен при­ход да биде наменет за општи­ната, која ќе се грижи младите да ги имаат сите ус­лови за ра­­бота и за докажување. За ороводец и корео­граф на ансамблотбе­ше од­реден еден од втемелувачите и најверни чле­­нови Алек Пет­лич­ков, а во управата влегоа: за претседател Вла­до Шу­ков­ски, негов заменик Тами Папаѓанис, секретар Ели­за­бе­та Пиљурева и благајник  Дијана Ману.

Првиот успех Играорната група „Македонка” го имала на големиот семакедонски пикник што го орга­ни­зи­рала националната организација „Обединети Маке­дон­ци” во летото 1969 година, кога се собрале повеќе од 15.000 посе­тители. Оттогаш започнале да се редат повеќе концерти не само во рамките на македонската заедница, туку и пред канадската публика. Така на 25 октомври 1969 го­дина, во големата сала на црквата „Свети Кли­мент Охрид­ски”, Фолклорната група „Македонка”одржала концерт и се претставила на публиката со своја програма.

КУД „Македонка” има реализирано повеќе турнеи во Ре­публика Ма­ке­донија од 1971 година до денес, ко­га учествувале на бројни фол­клорни фествали и други манифестации, меѓу кои: на „Илинденски де­нови” во Би­тола, „Скопско лето”, „Иселеничките средби” во Трново, Ре­сен, Свети Наум, Крушево и на други собири.

Преку асо­ци­ја­цијата „Канадско фол­клорно-артистички совет” „Ма­кедонка” и во 1979 го­дина, како прва македонска група настапи во про­вин­­цијата Нова Скошија, при што, во конкуренција на повеќе од 80 етнички фол­клорни групи, од селекторите била избрана да ја претставува  Онтарио на Ка­надскиот фестивал на културно наследство.

Како претставник, пак, на провинцијата Онтарио Ансамблот беше на гостување и во Саска­че­ван. Но, секако, најголем успех по­стигна во 1983 година кога на Ме­ѓу­на­родниот фестивал во Сан Хуан во Порторико, КУД „Македонка” достојно ги бра­неше боите на Канада со игрите и песните од Ма­ке­до­нија. Исто така, има остварено турнеја низ Австралија, каде што постигна видни резултати во македонските заедници  а и пошироко на петтиот континент.

Денес КУД "Македонка" е заштитен знак, тоа е, гордост и репрезент на "Св. Климент Охридски", но, тоа е и амбасадор на Македонија, која го афирмира и го презентира богатото фолклорно наследство во Канада и во светот. Успешиниот пат продолжува и натаму, младоста со успех чекори напред.

Инаку, Ансамблот „Македонка” е до­бит­ник на голем број награди, признанија и плакети. Но, се чини дека најзначајно  е тоа што Ансамбл бил овенчан со републичката награда „Свети Климент Ох­рид­ски” за постиг­на­тите резултати во афирмирањето и збогатувањето на македонскиот фол­клор во исе­ле­ни­штво..

Продолжува

Пишува: СЛАВЕ КАТИН